Răng được giữ cố định trong xương hàm, bao quanh bởi mô nướu và dây chằng nha chu. Sau quá trình niềng răng, việc đeo hàm duy trì là cần thiết để các mô và dây chằng này ổn định hoàn toàn. Nếu không đeo, răng có nguy cơ dịch chuyển về vị trí cũ do lực co giãn từ dây chằng nha chu.
Ngoài ra, quá trình niềng răng sử dụng lực điều chỉnh mạnh, làm các tổ chức quanh răng như mô nướu, xương hàm trở nên yếu và nhạy cảm hơn. Khi hoạt động ăn nhai, khớp cắn phải chịu lực thường xuyên, làm tăng nguy cơ răng bị xê dịch nếu không có hàm duy trì hỗ trợ.
Các loại hàm duy trì phổ biến
Hàm duy trì được thiết kế để đáp ứng nhiều nhu cầu khác nhau, bao gồm loại cố định và loại tháo lắp. Dưới đây là ba loại hàm duy trì phổ biến nhất:
1. Hàm duy trì cố định mặt trong (Fixed Retainer)
Hàm này làm từ dây thép, có dạng xoắn hoặc thẳng, được gắn cố định ở mặt trong của răng cửa.
Ưu điểm:
- Gắn cố định, không lo bị quên, đảm bảo hiệu quả cao trong việc giữ răng ổn định.
- Khó nhận thấy vì được gắn ở mặt trong, đảm bảo tính thẩm mỹ.
Nhược điểm:
- Có thể gây khó chịu do cảm giác cộm cấn.
- Dễ tích tụ mảng bám và thức ăn, làm tăng nguy cơ sâu răng và hôi miệng nếu vệ sinh không kỹ.
Xem thêm: Hướng dẫn vệ sinh hàm duy trì đúng cách
2. Hàm duy trì trong suốt (Clear Retainer)
Hàm này được làm từ nhựa trong suốt, ôm sát răng và dễ dàng tháo lắp.
Ưu điểm:
- Tính thẩm mỹ cao nhờ thiết kế trong suốt, khó phát hiện.
- Dễ tháo lắp, tiện lợi cho việc vệ sinh răng miệng.
Nhược điểm:
- Dễ bị quên hoặc mất do tháo lắp thường xuyên.
- Tháo lắp liên tục có thể làm hư hỏng hàm duy trì.
3. Hàm duy trì tháo lắp kim loại (Removable Retainer)
Loại hàm này bao gồm dây kim loại uốn cong ôm sát răng, kết hợp với khung acrylic nằm trên vòm miệng hoặc dưới lưỡi.
Ưu điểm:
- Độ bền cao, có thể sử dụng lâu dài mà không cần thay mới.
- Dễ dàng tháo lắp, thuận tiện trong sinh hoạt.
Nhược điểm:
- Tính thẩm mỹ thấp vì dây kim loại nằm bên ngoài răng.
- Thường bị quên đeo, ảnh hưởng đến hiệu quả chỉnh nha.
Thời gian cần đeo hàm duy trì
Thời gian đeo hàm duy trì phụ thuộc vào loại hàm và tình trạng răng miệng sau niềng. Thông thường, thời gian như sau:
- Hàm tháo lắp: Cần đeo liên tục trong 6-12 tháng, sau đó giảm dần theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Hàm cố định: Có thể cần đeo trong nhiều năm, thậm chí suốt đời với những trường hợp răng yếu.
- Trẻ em: Đeo đến khi hệ xương hàm phát triển hoàn thiện, thường là khoảng 20 tuổi.
Xem thêm: Trồng răng Implant bao nhiêu tiền 1 cái?
Lưu ý khi sử dụng hàm duy trì
- Tuân thủ chỉ định của bác sĩ: Đeo hàm duy trì liên tục trong giai đoạn đầu, tránh tháo ra quá thường xuyên.
- Vệ sinh răng miệng: Chải răng kỹ và sử dụng chỉ nha khoa để loại bỏ mảng bám, tránh nguy cơ sâu răng và viêm nướu.
- Chú ý khi ăn uống: Tránh các thực phẩm quá cứng hoặc dính, đặc biệt với hàm tháo lắp.
- Tháo hàm khi cần thiết: Với hàm tháo lắp, nên tháo ra khi ăn uống hoặc tham gia các hoạt động thể thao dưới nước.
- Tái khám định kỳ: Đi khám răng thường xuyên để bác sĩ kiểm tra và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh.
